Migraine is niet zomaar hoofdpijn.
Wie het kent, weet dat. Bonkende pijn, vaak aan één kant van het hoofd. Misselijkheid. Niet tegen licht, geluid of geuren kunnen. Soms uitvalsverschijnselen of een aura. En eigenlijk maar één behoefte: donker, stilte en met rust gelaten worden.
We kunnen ons dan natuurlijk afvragen:
Wat kan ik nemen zodat die hoofdpijn stopt?
Maar ik vind een andere vraag minstens zo interessant:
Waarom ontstaat die aanval eigenlijk?
Want als je alleen kijkt naar de plek waar het pijn doet, mis je misschien een deel van het verhaal.
Wat gebeurt er tijdens migraine?
Vroeger werd migraine vooral verklaard vanuit bloedvaten die vernauwden en verwijden. Ook serotonine kreeg daarin een belangrijke rol.
Inmiddels weten we dat het veel ingewikkelder ligt.
Migraine is een neurologische aandoening waarbij verschillende hersengebieden, zenuwbanen en signaalstoffen betrokken zijn. Onder andere de trigeminuszenuw en de signaalstof CGRP spelen een belangrijke rol bij het ontstaan en doorgeven van de pijn.
En het bijzondere is:
de aanval kan al begonnen zijn voordat jij hoofdpijn voelt.
Veel gapen.
Moe zijn.
Prikkelbaar worden.
Trek krijgen in bepaald eten.
Nekklachten.
Niet helder kunnen denken.
Dat kan allemaal bij de voorfase van migraine horen.
Misschien heb je dus chocolade gegeten en daarna migraine gekregen en denk je: "zie je wel, chocolade is mijn boosdoener".
Terwijl het óók mogelijk is dat die plotselinge trek in chocolade al onderdeel was van een aanval die in je hersenen begonnen was.
Dat zet het verhaal ineens in een ander perspectief.
Waarom raakt dat systeem ontregeld?
Daar begint voor mij het interessante gedeelte. Er is niet één uitleg voor migraine.
Aanleg speelt een rol, maar daarnaast kunnen allerlei omstandigheden de gevoeligheid voor een aanval beïnvloeden.
Denk aan weinig of onregelmatig slapen, hormonale veranderingen, menstruatie of overgang, maaltijden overslaan, alcohol, fel licht, sterke geuren, veel prikkels, lichamelijke uitputting en stress.
En opvallend genoeg krijgen sommige mensen juist migraine ná een periode van stress.
Je hebt een drukke week gehad. Je houdt jezelf overeind. Vrijdagavond is alles klaar.
Zaterdag: migraine.
Alsof het lichaam zegt: nu kan ik pas loslaten.
Zie het als een emmer
Misschien helpt dit beeld.
Een slechte nacht doet wat water in de emmer. Een drukke dag nog wat. Zorgen. Hormonen. Niet goed gegeten. Te weinig gedronken. De hele dag achter een beeldscherm. Spanning. Een medische uitslag.
En ondertussen ga je gewoon door. Dan drink je 's avonds een glas wijn en de volgende ochtend word je wakker met migraine.
Was die wijn de oorzaak?
Misschien was het een trigger.
Maar misschien was het vooral de laatste druppel in een emmer die al bijna vol zat.
En dat verschil vind ik belangrijk.
Lichaam én geest
Daarom kijk ik bij lichamelijke klachten ook naar hoe iemand leeft en hoe iemand zich voelt. Niet omdat migraine tussen je oren zit. En ook niet omdat je migraine veroorzaakt door verkeerd te denken.
Maar lichaam en geest wonen nu eenmaal niet in twee verschillende huizen.
Langdurig piekeren, altijd alert staan, slecht slapen, verantwoordelijkheid dragen, emoties onderdrukken of constant over je eigen grenzen gaan, heeft invloed op je zenuwstelsel.
En andersom beïnvloedt lichamelijke uitputting weer hoe je je mentaal voelt.
Het werkt beide kanten op.
Een heel andere kijk: de Germaanse Geneeskunde
De Germaanse Geneeskunde kijkt vanuit een totaal andere theorie naar lichamelijke klachten.
Binnen deze visie wordt gezocht naar een onverwachte, ingrijpende gebeurtenis of een zogenoemd biologisch conflict waarop lichaam, hersenen en psyche gezamenlijk zouden reageren.
Migraine wordt binnen deze leer onder andere in verband gebracht met een zogenoemd frontaal-angstconflict en met de fase nadat zo'n conflict is opgelost.
Dat vind ik als gedachte interessant.
Niet omdat daarmee bewezen is dat dit de oorzaak van migraine is, dat is het niet. Deze verklaring wordt niet erkend als wetenschappelijk aangetoond binnen de neurologie.
Maar de vraag die erachter zit vind ik wél waardevol:
Wat gebeurde er in jouw leven voordat de klachten begonnen?
Wanneer ontstond de eerste aanval?
Was er iets veranderd?
Was er langdurige spanning?
Angst?
Machteloosheid?
Moest je iets volhouden?
En gebeurt de migraine misschien juist wanneer de spanning eindelijk afneemt? Niet om koste wat kost een emotionele oorzaak te vinden. Maar om nieuwsgierig te blijven.
En juist die gedachte dat je breder kunt kijken dan alleen naar de plek van de pijn, deed me denken aan iets wat ik jaren geleden las.
In *Wij zijn ons brein beschrijft neurobioloog Dick Swaab iets anders wat mij hierbij fascineerde: clusterhoofdpijn.
Dat is géén migraine.
Clusterhoofdpijn veroorzaakt extreem heftige, meestal eenzijdige aanvallen rond of achter het oog. Tijdens zo'n aanval kunnen onder andere tranen, roodheid van het oog, een verstopte of lopende neus en veranderingen aan pupil of ooglid optreden.
Swaab beschrijft daarbij de rol van de hypothalamus.
En dat is interessant.
Want de hypothalamus is onder andere betrokken bij het autonome zenuwstelsel én onze biologische klok.
Bij clusterhoofdpijn kunnen aanvallen opvallend ritmisch voorkomen: soms rond hetzelfde tijdstip van de dag of nacht en zelfs in bepaalde perioden van het jaar.
Onderzoek naar de hersenen laat tijdens aanvallen activiteit in het gebied van de hypothalamus zien.
Ineens hebben we het dus niet meer alleen over:
“Ik heb pijn achter mijn oog.”
We hebben het over hersenen, zenuwstelsel, autonome reacties, hormoonritmes en onze biologische klok.
Het lichaam als systeem.
En dát is precies mijn punt
Migraine en clusterhoofdpijn zijn verschillende neurologische aandoeningen en moeten ook niet op één hoop worden gegooid. Maar ze laten allebei iets belangrijks zien. De plek waar je pijn voelt, vertelt niet automatisch het hele verhaal over waar die pijn vandaan komt.
Daarom vind ik het interessant om het allemaal door een andere bril te bekijken.
Wat weten we vanuit de neurologie?
Wat gebeurt er in de hersenen?
Welke rol spelen hormonen?
Hoe slaap je?
Hoe en wat eet je?
Hoeveel prikkels krijgt je zenuwstelsel?
Hoeveel herstelmomenten heb je?
Wat gebeurt er in je leven?
En hoe gaat het eigenlijk écht met je?
Niet iedere migraineaanval hoeft een diepere emotionele boodschap te hebben.
Maar als je steeds opnieuw dezelfde klacht krijgt, vind ik het ook te gemakkelijk om alleen te vragen:
“Wat kan ik slikken zodat het weggaat?”
Je kunt óók vragen:
“Wat probeert mijn lichaam mij te vertellen en welk deel daarvan kan ik zelf beïnvloeden?”
Zelf onderzoeken
Heb je regelmatig migraine? Houd dan eens een aantal weken niet alleen je hoofdpijn bij.
Schrijf ook op:
hoe je hebt geslapen, wat en wanneer je hebt gegeten, waar je in je cyclus zit, hoeveel stress je ervaart, wanneer je juist ontspant, hoeveel prikkels je hebt gehad en wat er emotioneel speelt.
Kijk vervolgens naar de 24 tot 48 uur vóór een aanval.
Misschien zie je niets.
Maar misschien ontstaat er ineens een patroon.
En natuurlijk: nieuwe, plotseling zeer heftige of duidelijk veranderende hoofdpijn hoort medisch beoordeeld te worden. Holistisch kijken betekent voor mij niet dat je medische kennis aan de kant schuift.
Juist niet.
Het betekent dat je breder durft te kijken.
Niet óf lichaam óf geest.
Niet óf regulier óf aanvullend.
Maar onderzoeken wat we weten, wat we nog niet weten en wat jouw eigen lichaam je laat zien.
Want soms is de plek waar het pijn doet niet de enige plek waar je moet zoeken.
Tot de volgende blog.
Blijf nieuwsgierig. Soms begint een nieuwe richting met één inzicht.❤️
-
Bronnen & verder lezen
Dick Swaab – Wij zijn ons brein Van baarmoeder tot Alzheimer*
In dit boek beschrijft neurobioloog Dick Swaab onder andere clusterhoofdpijn, de hypothalamus, onze biologische klok en wat hersenonderzoek ons hierover heeft geleerd. Het boek gebruik ik in deze blog om ook vanuit de neurobiologie naar het grotere geheel te kijken.
Bekijk het boek bij uitgever Atlas Contact
Thuisarts – Migraine
Heldere medische achtergrondinformatie over wat migraine is, de verschillende fasen van een aanval en mogelijke triggers. Interessant is onder andere dat vermoeidheid, nekklachten of trek in bijvoorbeeld chocolade al vóór de hoofdpijn kunnen optreden. Ook rust ná stress, slaaptekort en veranderingen in oestrogeen worden als mogelijke triggers beschreven.
Lees: Ik heb migraine – Thuisarts
Thuisarts – Migraine voorkomen en leefstijl
Over slaap, beweging, leefstijl, mogelijke triggers en preventieve behandeling. Een nuttige bron omdat hier ook duidelijk wordt gemaakt waar het wetenschappelijke bewijs wél en niet sterk voor is.
Lees over het voorkomen van migraineaanvallen – Thuisarts
Germaanse Geneeskunde – naar het werk van dr. Ryke Geerd Hamer
Voor de andere kijk op migraine heb ik de uitgangspunten van de Germanische Heilkunde bestudeerd. Binnen deze visie wordt gekeken naar de samenhang tussen psyche, hersenen en lichaam en naar zogenoemde biologische conflicten en de fasen die daarop zouden volgen. Op de website wordt migraine specifiek besproken vanuit onder andere een frontaal-angstconflict en een bijtconflict.
Germaanse Geneeskunde Nederland
-
© Kompascoach – Carmen van Moorsel. Alle rechten voorbehouden.
Je bent van harte welkom om de link naar dit artikel te delen.
Het is niet toegestaan dit artikel, geheel of gedeeltelijk, te kopiëren, reproduceren, publiceren, verspreiden, bewerken of commercieel te gebruiken zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Kompascoach.